Girişimcinin Yolculuğunda Dört Mentör Şart

Türkiye’de girişimcilik ekosistemi büyüyor; fikirler çoğalıyor, destekler genişliyor, fonlar artıyor. Fakat sahada gördüğüm bir konu var: Girişimcinin ürünü üretmesi ve geliştirmesi, işi geliştirmesi, ticarileştirmesi yolculuğunda tek bir mentör eksik kalmaktadır.

Girişimin büyümesi, doğrulanması ve ölçeklenmesi tek bir bakış açısına sığmayacak kadar çok boyutlu bir süreçtir. Bu yüzden bir girişimcinin en az dört farklı mentöre ihtiyacı bulunmaktadır: Hami Mentör, Sektör Mentörü, Teknik Mentör ve Akran Mentörü.

Hami Mentör: Stratejik Çerçeveyi Kuran, Girişimci ile Kolları Sıvayan

Her girişimci iniş çıkışlarla dolu bir yolculuktadır. Bu yolculukta en çok ihtiyaç duyulan rollerin başında, hami mentör gelmektedir. Hami mentör; girişimciye geniş çerçeveden bakan, motivasyonuna sahip çıkan, aşırı dağılmayı önleyen, stratejik pusulayı sabit tutan kişidir.

Kimi zaman yatırımcının, kimi zaman teknoparkın, kimi zaman programın sağladığı hami mentör, girişimin uzun vadeli hikâyesini anlamlı hale getirmektedir.

Sektör Mentörü: Pazarı, Rekabeti ve Müşteriyi Okuyan

Bir girişim doğru piyasayı okuyamazsa kaybolur. Bu yüzden sektör mentörü, girişimcinin ikinci omurgasıdır. Sektörün dinamikleri, müşteri davranışları, fiyatlama, dağıtım kanalları, rekabetin gerçek yüzü başlıkları Teknogirişimin ticarileşmesi için çok önemlidir. Tüm bu bilgilere hâkim biri olmadan girişimci ne kadar istekli olursa olsun yanlış yollara sapabilir. Sektör mentörü girişimciye “içgörü” kazandırır; bu içgörü, ürün tarafı kadar değerlidir.

Teknik Mentör: Ürünün, Teknolojinin ve Ar-Ge Yolunun Mimarı

Her girişim teknik olarak da sınanır. Ürün geliştirme, mimari tasarım, MVP, iterasyon, metrik takibi… Teknik mentör, girişimcinin teknik yanlışlarını baştan engeller, ürünün rotasını netleştirir ve Ar-Ge yol haritasını profesyonelleştirir. Bugün birçok girişimin tıkandığı nokta teknik yetersizlik değil; teknik rehberlik eksikliğini gözlemliyorum.

Akran Mentörü: Gerçek Hayat Deneyimiyle Girişimciyi Yalnızlıktan Kurtaran Dost

Akran mentörlük çoğu zaman göz ardı edilir ama en hızlı öğrenmenin gerçekleştiği yerdir.

Aynı süreçlerden geçmiş bir girişimci:

• Hangi hataları yapmaman gerektiğini,

• Hangi fırsatları kaçırmaman gerektiğini,

• Hangi yollardan nasıl döndüğünü

sana doğrudan söyler. Bu tecrübe kitaplarda yazmaz; sahada öğrenilir. İşte bu yüzden akran mentörlüğü her girişim için kritik bir destek alanını oluşturmaktadır.

Mentör Havuzu Açarken, Mentörde Yetiştirmeliyiz

Bugün birçok kurum mentör havuzu açıyor. CV’si güçlü olan herkesi havuza dahil ediyor.

Ama mentörlük; mesleki uzmanlık, yöntem bilgisi , soru sorma tekniği , sınır yönetimi, girişimcilik dinamiklerine hâkimiyetten oluşan bir disiplindir. Bu nedenle ekosistemde artık şu yaklaşım standart hale gelmelidir: Mentör toplamak değil, mentör yetiştirmek.

Hami mentörlüğün, sektör mentörlüğünün, teknik mentörlük ve akran mentörlük rollerinin nasıl icra edileceği mutlaka öğretilmelidir. Profesyonel olmak, iyi mentör olmak için tek başına yeterli değildir.

Sadece Mentör Değil, Mentee de Eğitilmeli

Ekosistemde sık gördüğüm bir başka hata ise: “Mentörlük verelim, girişimci mutlaka fayda görür.” yaklaşımıdır. Hayır. Girişimci mentörlükten nasıl yararlanacağını bilmiyorsa süreç etkisiz kalabiliyor. Bu yüzden her Mentörlük programının başlangıç noktası şudur:

Mentee eğitimi.

Girişimci;

• Hangi soruları sormalı?

• Görüşmeye nasıl hazırlanmalı?

• Mentörünü nasıl doğru kullanmalı?

• Hangi ilerleme metriklerini takip etmeli?

• Beklentiyi nasıl yönetmeli?

gibi soruların cevabını almadan mentörlük sürecine girmemelidir.

Mentörlüğün etkisini görmeyen girişimci süreci zaman kaybı olarak görmektedir. Bu da hem ekosistemin hem kurumların hem mentörlerin emeğine zarar vermektedir.

Dört Mentör Modeli Girişimcinin Kaldıraç Mekanizmasıdır

Bir mentör yetmez. Çünkü girişimcilik; teknik, ticari, stratejik, psikolojik ve operasyonel açıdan çok katmanlı bir yolculuktur. Bu yolculuğu sağlıklı yönetebilmek için girişimcinin dört güce ihtiyacı vardır: Hami Mentör, Sektör Mentörü, Teknik Mentör, Akran Mentörü. Ekosistem, mentör sayısı hem artırarak hem de mentör niteliğini yükselterek büyüyecektir. Girişimciler ise mentörlükten alacakları değeri öğrendikçe daha hızlı doğrular, daha az hata yapar ve daha güçlü ölçeklenir.